حمید گردان | عکاس ایرانی

SkyLight


Calligraphy museum  موزه خط و کتابت میرعماد

آدرس: خیابان ولیعصر - خیابان شهید فلاحی ( زعفرانیه ) - انتهای خیابان شهید کمال طاهری
بازدید:  همه روزه بجز دوشنبه ها، نیمه اول سال 8:30  تا 17:30,  نیمه دوم سال 9  تا  16:30
شماره تماس:  9-22752031
استفاده از تمامی عکسها و اطلاعات تنها با ذکر نام موزه سعدآباد مجاز است

موزه خط و كتابت ميرعماد در يكي از بناهاي قديمي مجموعه فرهنگي و تاريخي سعد آباد قرار دارد . بناي موزه احتمالا متعلق به اواخر قرن 13 و اوايل قرن 14 ه.ق است . به دليل شباهت اين بنا با بناهاي متعلق به اواخر دوره قاجار شيوه معماري آن شبيه به معماري دوره انتقال است كه در اواخر قاجار و اوايل پهلوي شكل گرفت .ساختمان موزه ميرعماد در گذشته محل زندگي دو تن از فرزندان محمد رضا پهلوي ( فرحناز وعليرضا ) بود که در سال 1376 با نام مشهور ترین خوشنویس عصر صفوی  افتتاح گردید ه شامل 10 قرن هنر خوشنویسی است  . طبقه اول با زير بنايي برابر 196 مترمربع و متراژ اعياني 310 مترمربع بر روي سكويي به ارتفاع 5/1 متر احداث شده است .
در موزه فوق بخشهای زير موجود است :
1- خطوط قبل از اسلام
2- خطوط اسلامي
3- خطوط تفنني
4- اشياي كاربردي
5- نسخ خطي
ساختمان موزه شامل دو بخش مجزا است كه در طبقه اول خطوط قبل از اسلام و بخشي از خطوط اسلامي به نمايش در آمده است .
1- خطوط قبل از اسلام : در طبقه اول نمونه هايي از كتيبه هاي ميخي عيلامي و كتيبه هاي پهلوي ساساني و اوستايي نگهداري ميشود . كتيبه ميخي عيلامي بخط پروتو عيلامي نوشته شده و متعلق به معبد قديمي چغازنبيل شوش خوزستان است . كتيبه هاي پهلوي ساساني مربوط به اردشير بابكان و بخشي از كتاب كارنامه اردشير بابكان است و كتيبه اوستائي شرح متني از اوستا ميباشد .
2- خطوط اسلامي : خطوط جامع اين طبقه شامل اقلام شش گانه متعلق به ابن مقله شيرازي است كه با خط كوفي شروع ميشود و با خط محقق پايان مييابد . خطوط كوفي و ثلث و نسخ و توقيع و رقاع و ريحان بصورت قطعات متعلق به دوره هاي اسلامي در تالار طبقه اول به نمايش در آمده است از ارزنده ترين خطوط كوفي اين تالار خط كوفي ايراني روي پوست است كه يكي از انواع تقسيم بندي هاي خط كوفي را نشان ميدهد .خط ثلث بصورت مفردات نويسي و مشق خط و قطعه نويسي به نمايش در آمده و شامل خطوط منحصر بفردي از ثلث نويس معروف قرن 7 ه.ق ياقوت مستعصمي است كه از پيروان خطوط سته ابن مقله ميباشد .خط نسخ اين بخش از تالار هاي اين طبقه از موزه قر ار دارد كه بصورت خطوط جامع و قطعات مختلف رنگين نويسي است و شامل برگزيده ترين آثار نسخ نويسان دوره هاي مختلف اسلامي ايران است و ارزنده ترين آن آثاري مانند زير ميباشد : احمد نيريزي – محمد ابراهيم قمي – احمد شاملو – وصال شيرازي – علي عسكر ارسنجاني است توقيع و رقاع – محقق و ريحان از خطوط انشعابي خط كوفي وثلث هستند كه در طبقه اول موزه به نمايش در آمده اند . توقيع و رقاع شامل قطعات خوشنويسي دوره هاي اسلامي است و بيشتر از رقعه هايي از قرآن مجيد – حرز – عقد نامه – فرمان ها بدست آمده اند و با خط توقيع و رقاع به نمايش در آمده اند .
در طبقه دوم موزه ميرعماد خطوط تعليق – نستعليق و شكسته نستعليق قرون 9 الي 13 ه.ق قرار دارد . بخشي از اين طبقه منحصر به آثار ميرعماد الحسني است كه شامل قطعات خط و مرقع او است . خطوط ميرعماد شامل قطعات نستعليق چليپايي و سياه مشق است كه بين سالهاي 994 الي 1019 ه.ق نگارش شده است . مرقع ميرعماد با دو بخش مفردات نويسي ومتن مناجات بخط نستعليق و با امضاي ميرعلي تبريزي و ميرعماد الحسني است .
خطوط تعليق اين طبقه از موزه با امضاي خواجه اختيار منشي گناباديو خواجه تاج سلماني است كه متعلق به قرن 10 ه.ق ميباشد خطوط نستعليق طبقه دوم موزه ميرعماد شامل دوره هاي مختلف اسلامي ايران است كه به شيوه جلي و خفي نگارش شده است مانند : ميرعلي كاتب تبريزي ( مبدع خط نستعليق در قرن 9 ه.ق ) - عبدالرشيد ديلمي – سلطان علي مشهدي – ميرعلي هروي – مير سيد احمد مشهدي – شاه محمد نيشابوري – محمد صالح هروي – فتحعلي حجاب – مير سيد علي حسيني – حسن شاملو – محمد حسين تبريزي – محمد بن اسحاق شهابي. بخش سياه مشق هاي موزه ميرعماد بيشتر متعلق به قرن 13 ه.ق است كه با خطوط آقا سيد حسين خوشنويس باشي – ميرزا غلامرضا – كلهر – عماد الكتاب – اسدالله شيرازي – سيد گلستانه نوشته شده است بخش ديگر اين طبقه اختصاص به خطو ط شكسته نستعليق دارد كه با شيوه هاي خفي و جلي و سياه مشق هم نوشته شده و شامل خطوط درويش عبدالمجيد طالقاني – سيد گلستانه – ميرزا غلامرضا – ميرزا كوچك و شفيعا است .
3- خطوط تفنني: اين بخش شامل قطعات خطي گلزار – تصويري – تزئيني – قطاعي – ناخني متعلق به قرون 10 تا 13 ه.ق است .
4- اشياي كاربردي : به دليل اهميت خط و خوشنويسي در جهان اسلام از قرون اوليه از خط به عنوان يكي از عناصر تزئيني در آرايش اشياي كاربردي استفاده كردند در بخش آثار كاربردي خطوط فلزي موجود بر روي شمعدانهاي فلزي – سنگ قبر – كاسه هاي سفالين و لعابي – و بخشي از محراب بكار رفته است . قلمدانهاي موجود در موزه با نمايش خطوط ونقوش بكار رته بر روي آن شيوه هاي تزئيني خط و نقش را نشان ميدهد .
5- نسخ خطي : قسمت ديگر موزه به نسخه هاي خطي تعلق د ارد كه شامل ديوان اشعار و مرقعات و كتابهاي خطي است مانند مرقع خط درويش عبدالمجيد طالقاني – مرقع احمد نيريزي – مرقع ميرعماد – ديوان حافظ – كتب خطي قرن 13 ه.ق مانند قرآنها و كتابهاي دعا است . در موزه ميرعماد جدا از نمايش انواع اقلام ميتوان كتاب آرايي دوره هاي اسلامي و سير آن را پس از مطالعه بر نسخ خطي و قطعات و فرمان ها و عقد نامه ها مشاهده نمود .

 موزه خط و کتابت میرعماد
نام
ایمیل
نظرات
نظرات